W uproszczonym konsumenckim postępowaniu upadłościowym sporządza się projekt planu spłaty. Wcześniej sporządzano listę wierzytelności, ewentualnie plan podziału i plan spłaty. Teraz zastąpiono to jednym dokumentem, sporządzanym przez syndyka, który to zawiera wszystkie elementy występujące w przytoczonych trzech dokumentach. Jest to pewne uproszczenie i oszczędność czasu. Zanim jednak syndyk złoży projekt owego planu spłaty przyjmuje zgłoszenia wierzytelności. Musi dokonać ich analizy i uwzględnić w projekcie planu spłaty.

Co, jeśli wierzyciele się nie zgłoszą? Reguluje tą kwestię art. 491 (14) ust. 5 prawa upadłościowego „W przypadku braku zgłoszeń wierzytelności i braku wierzytelności, które w postępowaniu upadłościowym prowadzonym zgodnie z przepisami części pierwszej podlegałyby z urzędu umieszczeniu na liście wierzytelności, sąd, po upływie terminu do zgłoszenia wierzytelności, wydaje postanowienie o umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, chyba że w toku postępowania nie zostały zaspokojone koszty tego postępowania tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa lub inne zobowiązania masy upadłości.”

Kto składa projekt planu podziału? W poprzednim stanie prawnym, czyli przed 24.03.2020 r. to upadły występował z planem spłaty. Teraz zamiast planu spłaty jest projekt planu spłaty. Syndyk składa sądowi projekt planu spłaty wierzycieli z uzasadnieniem albo informację, że zachodzą przesłanki uzasadniające m. in. odmowę ustalenia planu spłaty wierzycieli lub umorzenie albo warunkowe umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty.

Kto decyduje? Najważniejsze co upadły musi wiedzieć:

• W przypadku ustalenia, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli nie może być ustalony na okres krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy ani dłuższy niż osiemdziesiąt cztery miesiące.
• W przypadku, gdy w drodze wykonania planu spłaty wierzycieli dłużnik spłaci co najmniej 70% zobowiązań objętych planem spłaty wierzycieli, które w postępowaniu upadłościowym prowadzonym zgodnie z przepisami, zostałyby uznane na liście wierzytelności, plan spłaty wierzycieli nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż rok.
• W przypadku, gdy w drodze wykonania planu spłaty wierzycieli dłużnik spłaci co najmniej 50% zobowiązań objętych planem spłaty wierzycieli, które w postępowaniu upadłościowym prowadzonym zgodnie z przepisami, zostałyby uznane na liście wierzytelności, plan spłaty wierzycieli nie może zostać ustalony na okres dłuższy niż dwa lata.
• Do okresów spłaty, o których mowa wyżej zalicza się okres od upływu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości do dnia ustalenia planu spłaty wierzycieli, chyba że dłużnik nie pokryłby w całości kosztów postępowania tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Do okresu spłaty nie zalicza się okresu warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.

To sąd ustala plan spłaty wierzycieli, biorąc pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności oraz stopień zaspokojenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.

Co najważniejsze sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego oraz wierzycieli co do treści planu spłaty wierzycieli. Upadły oraz wierzyciele mogą przedstawiać swoje stanowisko, ale ich opinia jest jedynie wskazówką dla sądu.

Kiedy umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty?

Sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty, jeśli jego sytuacja osobista w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Dotyczy to osoby np. w podeszłym wieku, z niską emeryturą, osoby która jest schorowana i nie może dorobić.

Natomiast jeśli niezdolność do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli, wynikająca z osobistej sytuacji upadłego nie ma charakteru trwałego, sąd warunkowo umarza zobowiązania upadłego. Umorzenie zyska charakter ostateczny, jeśli w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, żaden z wierzycieli nie złoży wniosku o ustalenie planu spłaty co skutkować może uchyleniem postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań. Przesłanką uchylenia postanowienia, będzie ustanie niezdolności do wykonania planu spłat.